ئێران نامەیەک بۆ ترەمپ دەنێرێت

لە ڕووداوێکی دیپلۆماسیی چاوەڕواننەکراودا، سەرچاوە ئاگادارەکان ئاشکرایان کرد کە مەسعود پزیشکیان، سەرۆک کۆماری ئێران، نامەیەکی ڕاستەوخۆی ئاڕاستەی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی هەڵبژێردراوی ئەمەریکا کردووە. ئەم نامەیە لە ڕێگەی نێوەندگیرییەکی ئاست بەرزەوە گەیەندراوە کە ئەویش شازادەی جێنشینی سعوودیە، محەمەد بن سەلمان بووە.

چۆنیەتی گەیاندنی نامەکە

بەگوێرەی زانیارییەکان، لە دوایین دیداریدا لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ، محەمەد بن سەلمان نامە تایبەتەکەی سەرۆک کۆماری ئێرانی ڕادەستی ترەمپ کردووە. هەڵبژاردنی شازادەی جێنشینی سعوودیە وەک نێوەندگیر، ئاماژەیە بۆ گۆڕانکاری لە هاوکێشەکان و خواستی تاران بۆ بەکارهێنانی پەیوەندییە باشەکانی ڕیاز و واشنتن وەک پردێک بۆ کەمکردنەوەی گرژییەکان.

ناوەرۆکی نامەکە چییە؟

سەرچاوە دیپلۆماسییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ناوەرۆکی نامەکە بریتی بووە لە "پێشنیارێکی گشتگیر" بۆ چارەسەرکردنی کێشە هەڵپەسێردراوەکان، کە خۆی لەم خاڵانەدا دەبینێتەوە:

دۆسیەی ئەتۆمی:ئێران ئامادەیی خۆی نیشانداوە بۆ گەڕانەوە بۆ دانوستانێکی نوێ و جیاواز لە ڕێککەوتنەکەی ٢٠١٥، بە مەرجێک گەرەنتی لابردنی سزاکان بدرێت.

بەڵێنی ئەمنی:تاران بەڵێنی داوە کە چالاکییەکانی لە ناوچەکەدا بە شێوەیەک ڕێکبخاتەوە کە هەڕەشە نەبێت بۆ سەر بەرژەوەندییەکانی ئەمەریکا و هاوپەیمانەکانی، لە بەرامبەردا داوای دوورکەوتنەوەی ئەمەریکا دەکات لە هەوڵی ڕووخاندنی ڕژێمەکە.

دۆسیەی ئیسرائیل:بەشێکی هەستیاری نامەکە ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە ئێران ئامادەیە کۆنتڕۆڵی گرووپە چەکدارەکانی سەر بەخۆی بکات بۆ ڕێگری لە پەرەسەندنی جەنگێکی فراوان، ئەگەر ئیسرائیلیش هێرشەکانی ڕابگرێت.

ترەمپ لەسەر نامەکە چی وتووە؟

بەپێی ئەو زانیارییانەی دزەیان کردووە، دۆناڵد ترەمپ کاردانەوەی سەرەتایی "ئەرێنی بەڵام بە وریاوە" بووە.

ترەمپ لە کۆبوونەوە داخراوەکاندا بە یاریدەدەرانی وتووە: "ئێرانییەکان دەیانەوێت ڕێککەوتن بکەن، ئەوان لە دۆخێکی خراپدان و پێویستیان بەمەیە". هەروەها ئاماژەی بەوە کردووە کە ئەو ئامادەیە بۆ "ڕێککەوتنێکی گەورە" (Big Deal)، بەڵام بە مەرجەکانی خۆی، نەک مەرجەکانی پێشوو. ترەمپ جەختی کردووەتەوە کە "فشارەکانم کاری خۆیان کرد و ئێستا ئەوان خۆیان هاتنە سەر هێڵ".

ئایا خامنەیی ئاگادارە؟

پرسیاری هەرە گرنگ لەم نێوەندەدا ڕۆڵی عەلی خامنەیی، ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامییە. چاودێران و شارەزایانی کاروباری ئێران دڵنیان لەوەی کە:

مەسعود پزیشکیان بەبێ "چرا سەوز" و ڕەزامەندیی ڕاستەوخۆی خامنەیی، نەدەوێرا هەنگاوێکی لەم شێوەیە بنێت.

ئەم نامەیە بەشێکە لە ستراتیژی "نەرمیی پاڵەوانانە"ی خامنەیی بۆ پاراستنی مانەوەی سیستەمەکە لە بەرامبەر مەترسییە دەرەکییەکان و قەیرانی ئابووریی ناوخۆ.

ڕازیبوونی خامنەیی بە نێوەندگیریی سعوودیە، دانپێدانانێکی ناڕاستەوخۆیە بەوەی کە تاران پێویستی بە کەناڵی پەیوەندیی هەرێمی هەیە بۆ قسەکردن لەگەڵ "شەیتانی گەورە".

دەرەنجام

ناردنی ئەم نامەیە لەم کاتەدا، نیشانەی ئەوەیە کە تاران لە هاتنەوەی ترەمپ نیگەرانە و دەیەوێت پێش ئەوەی فشارەکان بگەنە لوتکە، دەرگای گفتوگۆ بکاتەوە. ئەمەش دەکرێت سەرەتای قۆناغێکی نوێی دانوستانی سەخت بێت لە نێوان تاران و واشنتن