ئارام شێرکۆ
%95 داهاتی حکومەتی عێراق پشتی بەستووە بە پارەی فرۆشتنی نەوت و هەناردەکردنی نەوت
دیارە پاش دەسپێکی شەڕی نێوان ئەمەریکاو ئیسرائیل و ئێران گەروی هورمز داخرا لەلایان ئێرانەوە ئەمەیش بوو بەهۆکاری وەستانی هەناردە کردنی نەوتی عێراق کە ڕۆژانە زیاتر لە چوار ملێون بەرمیل نەوتی هەناردە دەکرد .
لە ئێستاشدا تاکە دەروازە بۆ هەناردە کردنی نەوتی عێراق بۆری نەوتی هەرێمە بۆ بەندەری مینای جیهانی تورکی بۆ ئەمەش حکومەتی هەرێم چەند مەرێکی هەیە کەویش مووچە و دۆلار و گومرگ.
لە نوێترین پێشهاتی پەیوەندییەکانی نێوان هەولێر و بەغدا سەبارەت بە دۆسیەی وزە، نەبیل مەرسوومی، شارەزای ئابووریی عێراقی، پەردەی لەسەر کۆمەڵێک مەرجی حکوومەتی هەرێمی کوردستان لادا کە ئاراستەی حکوومەتی فیدراڵی کراون، وەک پێشمەرج بۆ ڕێگەدان بە دەستپێکردنەوەی هەناردەکردنی نەوتی هەرێم و کەرکووک لە ڕێگەی بۆریی نەوتی هەرێمی کوردستانەوە بۆ بەندەری جەیهانی تورکیا.
بەپێی گوتەکانی مەرسوومی، داواکارییەکانی هەرێم تەنها پەیوەست نین بە تێچووی دەرهێنانی نەوت، بەڵکوو پرسە داراییە هەڵپەسێردراوەکانی ساڵی ڕابردوو و ئەمساڵیشیان گرتووەتەوە، یەکێک لە سەرەکیترین مەرجەکان بریتییە لە پابەندبوونی بەغدا بە خەرجکردنی تەواوی مووچە دواکەوتووەکانی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان کە لە ساڵی ڕابردووەوە مابوونەوە.
لەلایەکی ترەوە، هەرێم داوای کردووە کارکردن بە سیستەمی "ئەسیکۆدا" بۆ چاودێریی گومرگی لە دەروازە سنوورییەکانی هەرێم ڕابگیرێت، کە ئەمە وەک خاڵێکی ناکۆکی لە نێوان هەردوو لا لەسەر دەسەڵاتە داراییەکان و داهاتی نانەوتی سەیر دەکرێت، هاوکات مەرجێکی تر بریتییە لە دابینکردنی دۆلار بە نرخی فەرمیی بانکی ناوەندی بۆ بازرگانانی هەرێمی کوردستان، هاوشێوەی پارێزگاکانی تری عێراق، بۆ کەمکردنەوەی گوشار لەسەر بازاڕەکان.
شارەزایان پێیان وایە کە ئەم مەرجانەی هەرێم نیشانەی ئەوەن کە کێشەی نەوت تەنها تەکنیکی و یاسایی نییە، بەڵکوو بەشێکە لە پاکێجێکی گەورەتری سیاسی و، هەولێر دەیەوێت گەرەنتیی دارایی وەربگرێت بەرلەوێی کلیلی بۆریی نەوتەکە ڕادەست بکات.
وەڵام بدەوه